Ostatni sowiecki przywódca Gorbaczow, który zakończył zimną wojnę i zdobył Nagrodę Nobla, zmarł w wieku 91 lat

(Reuters) – Michaił Gorbaczow, który zakończył zimną wojnę bez rozlewu krwi, ale nie zdołał zapobiec upadkowi Związku Radzieckiego, zmarł we wtorek w wieku 91 lat, powiedzieli urzędnicy szpitala.

Gorbaczow, ostatni sowiecki prezydent, zawarł umowy o redukcji zbrojeń ze Stanami Zjednoczonymi i partnerstwa z mocarstwami zachodnimi, aby usunąć żelazną kurtynę, która dzieli Europę od II wojny światowej i doprowadzić do zjednoczenia Niemiec.

Ale jego wewnętrzne reformy pomogły osłabić Związek Radziecki do punktu, w którym upadł, w momencie, w którym prezydent Władimir Putin nazwał „największą katastrofą geopolityczną” XX wieku.

Zarejestruj się teraz, aby uzyskać bezpłatny nieograniczony dostęp do Reuters.com

„Michaił Gorbaczow zmarł dziś wieczorem po ciężkiej i długotrwałej chorobie” – powiedział Centralny Szpital Kliniczny Rosji.

Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow powiedział Interfaxowi, że Putin złożył „najgłębsze kondolencje”. „Jutro wyśle ​​telegram z kondolencjami do rodziny i przyjaciół” – powiedział.

Agencje prasowe podały, że Putin powiedział w 2018 r., że gdyby mógł, cofnąłby rozwiązanie Związku Radzieckiego.

Światowi przywódcy szybko złożyli hołd. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała, że ​​Gorbaczow, zdobywca Pokojowej Nagrody Nobla z 1990 roku, otworzył drogę do wolnej Europy.

Brytyjski premier Boris Johnson, powołując się na inwazję Putina na Ukrainę, powiedział, że „niestrudzone zaangażowanie Gorbaczowa w otwarcie sowieckiego społeczeństwa pozostaje przykładem dla nas wszystkich”.

Nie było natychmiastowej reakcji ze strony Białego Domu ani Departamentu Stanu USA. Były sekretarz stanu USA James Baker opisał Gorbaczowa jako „olbrzyma, który poprowadził swój wielki naród ku demokracji”.

Partnerstwa zachodnie

Po dziesięcioleciach napięć i konfrontacji w zimnej wojnie Gorbaczow zbliżył Związek Radziecki do Zachodu niż kiedykolwiek od II wojny światowej.

„Dał wolność setkom milionów ludzi w Rosji i wokół niej, a także w połowie Europy” – powiedział były lider rosyjskiej liberalnej opozycji Grigorij Jawlinski. Niewielu przywódców w historii miało tak decydujący wpływ na swój czas.

READ  Estonia usuwa pomnik z czasów sowieckich, powołując się na porządek publiczny

Jednak Gorbaczow widział, jak jego spuścizna legła w gruzach w późnym okresie swojego życia, gdy inwazja na Ukrainę złamała zachodnie sankcje wobec Moskwy, a politycy zarówno w Rosji, jak i na Zachodzie zaczęli mówić o nowej zimnej wojnie.

„Gorbaczow zginął symbolicznie, kiedy Putin skutecznie zniszczył jego pracę, wolność” – powiedział Andriej Kolesnikow, starszy współpracownik Carnegie Endowment for International Peace.

Powołując się na fundację założoną przez byłego sowieckiego przywódcę po opuszczeniu urzędu, TASS powiedział, że zostanie pochowany na moskiewskim cmentarzu Nowodziewiczy obok swojej żony Raisy, która zmarła w 1999 roku.

„Wszyscy jesteśmy teraz sierotami. Ale nie wszyscy zdają sobie z tego sprawę” – powiedział Aleksiej Wenediktow, szef liberalnej stacji radiowej, która została zamknięta po tym, jak została zmuszona do relacjonowania wojny na Ukrainie.

Kiedy prodemokratyczne protesty wstrząsnęły krajami bloku sowieckiego w komunistycznej Europie Wschodniej w 1989 roku, Gorbaczow powstrzymał się od użycia siły – w przeciwieństwie do poprzednich przywódców Kremla, którzy wysyłali czołgi, by stłumić powstania na Węgrzech w 1956 i Czechosłowacji w 1968.

Jednak protesty podsyciły aspiracje autonomii w 15 republikach Związku Radzieckiego, które w ciągu następnych dwóch lat rozpadły się w sposób chaotyczny. Czytaj więcej

Gorbaczow – który został na krótko obalony w zamachu stanu w sierpniu 1991 r. przez partyjnych twardogłowych – na próżno starał się zapobiec temu upadkowi.

gwałtowne reformy

Władimir Szewczenko powiedział: „Epoka Gorbaczowa to epoka pierestrojki, epoka nadziei, era naszego wejścia do świata bez pocisków… Ale była jedna błędna kalkulacja: nie znaliśmy dobrze naszego kraju”. Kierował biurem protokolarnym Gorbaczowa, gdy był sowieckim przywódcą.

„Nasz związek się rozpadł… To była tragedia i tragedia” – cytował go agencja informacyjna RIA.

Kiedy w 1985 roku, w wieku zaledwie 54 lat, został sekretarzem generalnym Komunistycznej Partii Radzieckiej, postanowił ożywić system, wprowadzając ograniczone wolności polityczne i gospodarcze, ale jego reformy wymknęły się spod kontroli. Czytaj więcej

READ  Prezydent Ukrainy zwalnia szefa wywiadu, prokuratora

Biograf Gorbaczowa William Tubman, emerytowany profesor z Amherst College w Massachusetts, powiedział: „Był dobrym człowiekiem – był dżentelmenem.

Polityka Gorbaczowa „głasnosti” – wolności słowa – pozwalała na niewyobrażalną wcześniej krytykę partii i państwa, ale także zachęcała nacjonalistów, którzy zaczęli naciskać na niepodległość w bałtyckich republikach Łotwy, Litwy, Estonii i innych krajów.

Wielu Rosjan nigdy nie wybaczyło Gorbaczowowi zakłóceń spowodowanych jego reformami, uważając, że późniejszy spadek ich standardu życia jest zbyt kosztowny, by zapłacić za demokrację.

Władimir Rogow, mianowany przez Rosję urzędnik w części Ukrainy okupowanej obecnie przez siły promoskiewskie, powiedział, że Gorbaczow „celowo doprowadził związek (sowiecki) do jego upadku” i nazwał go zdrajcą.

„Otrzymaliśmy całą wolność – ale nie wiemy, co z nią zrobić”, powiedział liberalny ekonomista Ruslan Greenberg w wywiadzie dla agencji prasowej Zvezda Armed Forces po wizycie u Gorbaczowa w szpitalu w czerwcu.

Zarejestruj się teraz, aby uzyskać bezpłatny nieograniczony dostęp do Reuters.com

Dodatkowe reportaże autorstwa Davida Leungrena w Ottawie, Marka Trevelyana w Londynie, Crossela Chen w Nowym Jorku i Elaine Monaghan; Napisane przez Guya Faulconbridge’a i Marka Trevelyana; Montaż przez Matthew Lewisa, Rosalbę O’Brien i Richarda Boleyn

Nasze kryteria: Zasady zaufania Thomson Reuters.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.